Odpowiedź Komisji Europejskiej w sprawie uznawania kwalifikacji polskich pielęgniarek

KOMISJA EUROPEJSKA
DYREKCJA GENERALNA Internal Market

                                             Bruksela, dnia 06.07.04
                                             Pani
                                             Ewa Przesławska
                                             Wiceprzewodnicząca
                                             Warszawskiej Okręgowej Rady
                                             Pielęgniarek i Położnych
                                             Warszawa ul. Nowy Świat 63
                                             PL-WARSZAWA

Szanowna Pani Przewodnicząca,

W odpowiedzi na pismo z dnia 1 czerwca 2004 r., znak: KO/1200/04 przesłane za pośrednictwem Szefa Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce, które moje służby otrzymały dnia 16 czerwca 2004 r., pragnę zwrócić Pani uwagę, na następujące zagadnienia dotyczące uznawania kwalifikacji polskich pielęgniarek.

Zgodnie z postanowieniami zawartymi w Traktacie o Przystąpieniu Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji do Unii Europejskiej, zwanym Traktatem Akcesyjnym (OJ L 235, 23 wrzesień 2003) zmianie ulega Dyrektywa Rady 77/452/EWG z dnia 27 czerwca 1977 r. dotycząca wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług (Dz.U. L 176 z 15.7.1977, str.l z późn. zm.).

W związku z powyższym, w Dyrektywie 77/452/EWG dodany został artykuł 4b w brzmieniu: „W odniesieniu do polskich kwalifikacji pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, będą stosowane jedynie następujące przepisy dotyczące praw nabytych:

W przypadku obywateli Państw Członkowskich, których dyplomy, świadectwa i inne dokumenty potwierdzające kwalifikacje pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną zostały wydane lub których kształcenie zaczęło się w Polsce przed dniem przystąpienia i które nie spełniają minimalnych wymogów szkolenia określonych w artykule ł dyrektywy 77/453/EWG, Państwa Członkowskie uznają następujące dyplomy, świadectwa i inne dokumenty potwierdzające kwalifikacje w zakresie pielęgniarskiej opieki ogólnej jako wystarczające dowody, jeśli będzie do nich załączone zaświadczenie stwierdzające, że ci obywatele Państw Członkowskich rzeczywiście i zgodnie z prawem prowadzili działalność pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną w Polsce w niżej wymienionych okresach:

dyplom licencjata pielęgniarstwa - co najmniej trzy kolejne lata w ciągu pięciu lat przed dniem wydania zaświadczenia,
dyplom pielęgniarstwa (dyplom pielęgniarki albo pielęgniarki dyplomowanej) z wykształceniem pomaturalnym uzyskanym w zawodowej szkole medycznej- co najmniej pięć kolejnych lat w ciągu siedmiu lat przed dniem wydania zaświadczenia.


Wymieniona działalność musiała obejmować pełną odpowiedzialność za planowanie, organizację i opiekę pielęgniarską nad pacjentem."

Tak więc, kwalifikacje polskich pielęgniarek są od dnia 1 maja 2004 r. uznawane na podstawie postanowień Dyrektywy 77/452/EWG ze zmianami wynikającymi z Traktatu Akcesyjnego. Powyższy artykuł w pełni implementuje konkluzje Szefów Rządów i Państw Członkowskich podczas szczytu w Kopenhadze. Jak Pani wiadomo, ostateczne porozumienie, które zostało opublikowane 13 grudnia 2002 jako załącznik n (Polska) pod numerem CONF 21000/02 stanowiło, iż „prawa nabyte w stosunku do polskich pielęgniarek/położnych z wykształceniem pomaturalnym są zaakceptowane pod warunkiem, że osoby te wykonywały zawód przez 5 lat w okresie ostatnich 7 lat". Jako cześć Traktatu Akcesyjnego, omawiane postanowienia zostały następnie podpisane przez wszystkie 25 państw członkowskich i ratyfikowane zgodnie z wymogami konstytucyjnymi. Pragnę przypomnieć, iż Traktat Akcesyjny był także przedmiotem referendum w Rzeczypospolitej Polskiej.

Oprócz tego, iż omawiane postanowienia są rezultatem Traktatu Akcesyjnego, są one także wynikiem dogłębnych analiz, w których ważną rolę odegrały obszerne Peer reviews oraz spotkania techniczne. Wymaganie wstępne, o którym Pani wspomina, jest tylko jednym z kilku minimalnych wymogów dotyczących kształcenia pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, wymienionych w artykule 2 Dyrektywy 77/453/EWG. W tym aspekcie koniecznym jest podkreślenie, iż różnice pomiędzy minimalnymi wymaganiami Dyrektywy 77/453/EWG a kształceniem pewnych grup polskiego personelu pielęgniarskiego były tak znaczące, iż nie mogły one skorzystać z automatycznego uznania kwalifikacji, ani też z ww. specjalnych postanowień dotyczących praw nabytych.

Kolejnym dowodem, świadczących o znaczących różnicach, jest także złożona przez stronę polską prośba o uruchomienie szkoleń uzupełniających dla pielęgniarek i położnych (studia pomostowe). Jak Pani pewnie wiadomo, polskie akty prawne, zarówno ustawa jak i akt wykonawczy, przewidują prowadzenie specjalnego rodzaju kształcenia uzupełniającego:

art. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw;

rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości, i będących absolwentami liceów medycznych, oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej.

Odnosząc się do kwestii prawa do uznania kwalifikacji osób nie objętych artykułem 4b Dyrektywy 77/452/EWG w innych państwach członkowskich, możliwe są dwa rozwiązania. Po pierwsze osoby te mogą wnosić o uznanie kwalifikacji w ramach Dyrektywy 92/51/EWG1 na poziomie asystentki lub pomocy pielęgniarskiej. Po drugie, mogą one także wystąpić o uznanie kwalifikacji jako pielęgniarki bezpośrednio na podstawie postanowień Traktatu zgodnie z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Ylassopolou (C-340/89). Jednakże w obu przypadkach możliwe jest zastosowanie środków kompensacyjnych.

Korzystając z okazji, pozwolę sobie poprosić o przekazanie powyższych informacji także innym izbom okręgowym oraz ewentualnie Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych.

Mam nadzieję, że te wyjaśnienia będą pomocne w sprawie.

Z poważaniem, Pamela Brumter-Coret

Osoba kontaktowa:

Robert Pochmarski, Telefon:(32-2) 2953591, robert.pochmarski@cec.eu.int

Kopia: Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Katowicach (pismo z dnia 18 maja 2004 r., znak: OIPiP/PR/2130/04 )